Открыть меню Поиск
СМИ о нас
Ресми Интернет-ресурс

Отырар ауданының әкімдігі


Отырар ауданының халқына арналған террористік актілерді болдырмау жөніндегі жадынама

ӘЛЕУЕТТІК ҚАУІП ЖАҒДАЙЛАРЫНДА НЕМЕСЕ ТЕРРОРИСТІК АКТ ЖАСАЛҒАНДА, СОНДАЙ-АҚ ТЕРРОРИЗМГЕ ҚАРСЫ ОПЕРАЦИЯ ЖАҒДАЙЛАРЫНДА АЗАМАТТАРДЫҢ ІС-ҚИМЫЛЫНА

ӘДІСТЕМЕЛІК ҰСЫНЫМДАР

Әлеуеттік қауіп жағдайарында немесе террористік акт жасалғанда, сондай-ақ терроризмге қарсы операция жағдайларында азаматтардың іс-қимылына жалпы ұсынымдар

- Күдікті адамдарға, заттарға, кез келген күдікті ұсақ-түйектерге назар аударыңыздар. Барлық күдікті нәрселер туралы құқық қорғау органдарының қызметкерлеріне хабарлаңыз;

  • бейтаныс адамдардан пакеттер мен сөмкелер ешқашан қабылдамаңыздар, өз қолжүктеріңізді қараусыз қалдырмаңыз;
  • төтенше жағдайларда отбасының іс-әрекет жоспары болуы тиіс, отбасының барлық мүшелерінде телефон нөмірлері, электрондық пошта мекенжайлары болуы қажет;
  • шұғыл жағдаяттарда өз отбасыңыздың мүшелерімен кездесе алатын кездесу орнын белгілеу қажет;

• эвакуация жағдайында, өзіңізбен бірге бірінші қажеттіліктегі заттардың жиынтығын және құжаттарды алыңыз;

  • үй-жайдан шығатын резервтік шығу орындарының қайда орналасқанын әрқашан біліп жүріңіз;
  • лифтіні пайдаланбаңыз;
  • қандай жағдай болса да үрейге берілмеңіз.

Террористік сипаттағы қорқыту мазмұндағы хабарламаны телефонмен қабылдау тәртібі

  • әңгімені сөзбе-сөз есте сақтап қалуға және оны қағазға жазып алуға тырысыңыз;
  • әңгіме барысында телефон соғушының жынысын, жасын және оның сөйлеу ерекшелігін белгілеп алыңыз;
  • міндетті түрде дыбыстық фонды белгілеп алыңыз (автомашиналардың немесе теміржол көлігінің шуылы, теле-радиоаппаратура дыбысы, дауыстар, басқалар);
  • қоңырау шалу сипатын белгілеңіз - қалалық па немесе халықаралық па;
  • міндетті түрде әңгіменің басталуының дәл уақытын және оның ұзақтығын белгілеңіз;
  • Өзіңіз шешім қабылдау немесе қандай да бір іс-әрекет жасау үшін телефон соғушыдан барынша көп ықтимал уақыт аралығына қол жеткізуге тырысыңыз;
  • әңгіме туралы құқық қорғау органдарына дереу хабарлаңыз;
  • әңгіме фактісі және оның мазмұны туралы хабарды таратпаңыз;
  • ақпаратқа ие адамдардардың санын барынша шектеңіз;
  • нөмірді автоматты түрде анықтау (НАА) мүмкіндігі бар болғанда анықталған телефон нөмірін дәптерге жазып алыңыз, бұл оны кездейсоқ жоғалтып алуды болдырмауға мүмкіндік береді;
  • дыбысты жазып алу аппаратурасын пайдалану кезінде әңгіме жазылған кассетаны (минидискіні) бірден шығарып алыңыз және оның сақталуы бойынша шара қабылдаңыз. Оның орнына басқасын орналастырыңыз.

Қоңырау шалушының сөйлеу ерекшелігін белгілеңіз

Даусы: қатты/жай, төмен/жоғары.

Сөйлеуі: анық, бұрмаланған, кекештенумен, шолжың, акцентпен немесе диалектімен.

Сөйлеу қарқыны: тез / жай.

Сөйлеу мәнері: әдепсіз, келемеждеумен, балағат сөздермен.

Әңгіме барысында келесі сұрақтарға жауап алуға тырысыңыз:

  • Бұл адам қайда, кімге, қандай телефонмен қоңырау шалып тұр?
  • Ол қандай нақты талаптар қояды?
  • Талаптарды жеке өзі қоя ма, делдал рөлінде ме немесе қандай да бір адамдар тобын танытып білдіре ме?
  • Ол немесе олар ойластырған әрекеттерінен қандай шарттарда бас тартуға келіседі?
  • Онымен қалай және қашан байланысуға болады?
  • Бұл қоңырау шалу туралы Сіз кімге хабарлай аласыз немесе хабарлауға тиіссіз?

Жарылғыш құрылғы болып шығуы мүмкін күдікті затты табу

Соңғы уақытта азаматтардың жарылғыш құрылғы болып шығуы мүмкін күдікті заттарды табу жағдайлары жиі анықталуда. Мұндай заттарды көлікте, саты алаңшаларында, пәтер есіктерінің жанында, мекемелерде және қоғамдық орындарында табады.

Олар табылған кезде адам өзін қалай ұстау керек және қандай іс-әрекет жасауы қажет?

  • Егер сіздің пікіріңізше табылған зат бұл жерде болмау керек болса, бұл фактіні назар аударусыз қалдырмаңыз.
  • Егер сіз қоғамдық көлікте ұмыт қалған немесе иесіз затты тапсаңыз, жанындағы адамдардан сұрап шығыңыз. Оның кімдікі және оны кім қалдыруы мүмкін екенін анықтауға тырысыңыз. Егер қожайыны анықталмаса, табылған зат туралы жүргізушіге (машиниске) дереу хабарлаңыз.
  • Егер сіз белгісіз затты өз үйіңіздің кіре берісінде тапсаңыз, көршілерден сұраңыз, мүмкін ол көршілерге тиесілі болар. Егер иесі анықталмаса – дереу полицияның тірек пунктіне хабарлаңыз.
  • Егер сіз белгісіз затты мекемеде тапсаңыз, табылған зат туралы дереу әкімшілікке немесе күзетке хабарлаңыз.

Барлық аталған жағдайларда:

  • табылған затты ұстамаңыз, жылжытпаңыз, ашпаңыз;
  • затты анықтау уақытын белгілеңіз;
  • адамдар табылған заттан мейлінше алысырақ кетуі үшін барлық мүмкіндікті жасауға тырысыңыз;

• міндетті түрде жедел-тергеу тобының келуін күтіңіз

Есте сақтаңыз: заттың сыртқы түрімен оның ішкі мазмұны сәйкес келмеуі мүмкін. Жарылғыш құрылғыға бүркеме ретінде кәдімгі тұрмыстық заттар пайдаланылады: сөмкелер, пакеттер, қорапшалар, ойыншықтар және т.б.

Жарылғыш құрылғыны немесе жарылғыш құрылғы болып шығуы мүмкін күдікті затты табу кезінде ұсынылатын эвакуация және қоршау аймағы

1.

Граната РГ Д-5

кемінде 50 метр

2.

Граната Ф-1

кемінде 200 метр

3.

Массасы 200 грамм тротил шашка

45 метр

4.

Массасы 400 грамм тротил шашка

55 метр

5.

Сыра банкасы 0,33 литр

60 метр

6.

Мина МОН-50

85 метр

7.

Шабадан (кейс)

230 метр

8.

Жол шабаданы

350 метр

9.

«Жигули» үлгісіндегі автомобиль

460 метр

10.

«Волга» үлгісіндегі автомобиль

580 метр

11.

Микроавтобус

920 метр

12.

Жүк автомашинасы (фургон)

1240 метр

Терроризм қаупі немесе терроризм актісі жасалған жағдайда, сондай-ақ терроризмге қарсы операция жүргізу жағдайында эвакуация туралы ақпарат алу

Билік өкілдерінен немесе құқық қорғау органдарынан эвакуацияның басталуы туралы хабарламаны алғаннан кейін ұстамдылық сақтаңыз және олардың командасын нақты орындаңыз.

Егер сіз пәтерде болсаңыз, келесі іс-әрекеттерді орындаңыз:

  • жеке құжаттарыңызды, ақша, құндылықтарды алыңыз;
  • электр, су және газ көздерін өшіріңіз;
  • кәрі адамдарды және ауыр науқастарды эвакуациялауға көмектесіңіз;
  • пәтерге кіретін есікті міндетті түрде құлыптап жабыңыз – бұл пәтерді қылмыскерлердің (тонаушылардың) ену ықтималдығынан қорғайды;
  • үрей, байбалам және асығуды болдырмаңыз. Үй-жайды ұйымдасқан күйде қалдырыңыз.

Қалдырған үй-жайға уәкілетті мемлекеттік не жергілікті атқарушы органдардың жауапты тұлғаларының рұқсатынан кейін ғана оралыңыз.

Көптеген адамдардың өмірі мен денсаулығы сіздің келісілген іс-әрекетіңіз бен іс-әрекетіңіздің нақтылығына байланысты екені есіңізде болсын.

Терроризмнің әлеуетті қаупі немесе терроризм актісі жасалған жағдайда, сондай-ақ терроризмге қарсы операция жүргізу жағдайында адамдардың жаппай жиналу объектілеріндегі іс-қимыл

Адамдар көп жиналған жерлерде болмауға тырысыңыз;

  • болып жатқан оқиғаны қаншалықты көргіңіз келіп тұрса да тобырға қосылмаңыз;
  • егер тобырдың ішінде болып қалсаңыз, оның Сізді алып жүруіне мүмкіндік беріңіз, бірақ одан шығуға тырысыңыз;
  • ішке қарай терең тыныс алыңыз және кеудеңіз басылып қалмау үшін, шынтақта бүгілген қолдарыңызды екі жаққа жайыңыз;
  • ыңғайсыз ауыр заттары және үлкен сөмкелері бар адамдардан алысырақ болуға тырысыңыз;
  • кез келген тәсілмен аяғыңызда тұруға тырысыңыз;
  • қолдарыңызды қалтада ұстамаңыз;
  • қозғала отырып, аяғыңызды мүмкіндігінше жоғары көтеріңіз, аяғыңызды табанға толық қойыңыз, ұсақ қадамдармен жүрмеңіз, аяғыңыздың ұшына тұрмаңыз;
  • егер басу сығылыс қауіпті сипат алса, дереу, ойланбастан, кез келген көтеріп әкеле жатқан жүктен, ең алдымен белдігі ұзын сөмкеден және шарфтан құтылыңыз;
  • егер бір нәрсені түсіріп алсаңыз, аса бір қажеттілік болмаса, оны көтеру үшін еңкеймеуге тырысыңыз;
  • егер Сіз құлап қалсаңыз, мүмкіндігінше тез аяққа тұруға тырысыңыз. Бұл кезде қолдарыңызға тірелмеңіз (басып кетеді не сындырады).Бір сәтке болса да өкшеге немесе аяқтың ұшына тұруға тырысыңыз. Тіреле отырып, аяқтарыңызбен жерден бірден ажырай отырып «сүңгіп шығыңыз»;
  • егер тұру мүмкін болмаса, домалақ болып бүктеліңіз, басыңызды білектеріңізбен қорғаңыз, алақандарыңызбен желкеңізді жабыңыз;
  • адамдар толған үй-жайда болуға душар келсе, экстремалды жағдайлар туындаған кезде қандай орындар неғұрлым қауіпті екенін алдын ала анықтаңыз (стадиондағы секторлар арасындағы өту жолдары, концерттік залдардағы әйнек есіктер мен аралық қалқалар және т.б.), запастағы және апаттық шығу орындарына назар аударыңыз, ойша олармен жол жүріңіз;
  • тобырдан залдың бұрыштарында немесе қабырғаларға жақын жасырыну оңай, бірақ ол жақтан шығатын жерге жету қиын;
  • дүрбелең туындаған кезде, ұстамдылық және жағдайды сабырлылықпен бағалау қабілетін сақтауға тырысыңыз.

Жаппай тәртіпсіздік уақытында тобырға түсіп қалмауға тырысыңыз, себебі сіз арнайы бөлімшелер жауынгерлерінің іс-қимылына душар болуыңыз мүмкін.

Кепілге адам алу

Мән-жайлардың ағымы бойынша қылмыскерлер кез келген адамды кепілге алуы мүмкін. Бұл кезде қылмыскерлер саяси мақсаттарға, құнын төлеуге және т.б. қол жеткізуі мүмкін.

Барлық жағдайларда сіздің өміріңіз терроршылар үшін сауда-саттық затына айналады.

Тұтқынға алу алу көлікте, мекемеде, көшеде, пәтерде болу мүмкін.

Егер сіз кепілге алынсаңыз, келесі іс-қимыл ережесін ұстануды ұсынамыз:

  • күтпеген қозғалыс немесе шуыл терроршылардың тарапынан қатал тойтарысқа душар етуі мүмкін. Терроршыларды қару қолдануға арандататын және адамдырдың шығынына әкелетін іс-әрекеттерді жасамаңыз;
  • терроршылардың көзді таңу, ауыз кергіш, қолкісен немесе жіп қолдануына дайын болыңыз;
  • кемтарлық көруді, жәбірлеу және кемсітуді көтеріңіз, қылмыскерлердің көзіне тура қарамаңыз (күйгелек адам үшін бұл агрессияға белгі), өзіңізді қиқарланып ұстамаңыз;
  • қарсылық көрсетуге тырыспаңыз, бандитті қарусыздандыруға немесе кепілге алынғаныңызды айтып, үй-жайдан шығуға тырысып қажетсіз «батырлық» көрсетпеңіз, қарсылық көрсетпеңіз;

• егер сізбен бірге балалар болса, олар үшін қауіпсіз орын табыңыз, оларды кездейсоқ оқтардан жабуға тырысыңыз, мүмкіндігінше олардың жанында болыңыз;

• қажет болған кезде қылмыскерлердің талаптарын орындаңыз, оларға қарсы келмеңіз, айналадағылардың және өзіңіздің өміріңізге қауіп төндірмеңіз, байбаламға және үрейге жол бермеуге тырысыңыз;

  • медициналық көмек қажет болған жағдайда, бандиттерді ашуландырмай жайбарақат және қысқа сөйлеңіз, рұқсат алмайынша ешқандай әрекет қылмаңыз;
  • мұқият болыңыз, байқатпай қылмыскерлердің белгілерін, олардың ерекше бет әлпетін, киімін, аттарын, лақап аттарын, ықтимал тыртықтар мен дене әшекейлерін, сөйлеу ерекшелігі мен мінез-құлық мәнерін, әңгіме тақырыбын және т.б. есте қалдыруға тырысыңыз;
  • егер сізге туыстарыңызбен телефон арқылы сөйлесу мүмкіндігін берсе, өзіңізді ұстаңыз, жылмаңыз, айқайламаңыз, қысқа және мәні бойынша сөйлеңіз;
  • күзетшілермен байланыс орнатуға талпынып көріңіз. Оларға сіздің де адам екеніңізді түсіндіріңіз. Оларға өз отбасыңыздың фотосуретін көрсетіңіз. Оларды алдауға тырыспаңыз;
  • сіріңкенің, тастың немесе қабырғадағы сызықтың көмегімен өткен күндерді белгілей отырып, міндетті түрде уақыттың есебін жүргізіңіз;
  • егер сіз қандай да бір үй-жайда бекітулі болсаңыз, онда біреулердің назарын аудартуға тырысыңыз. Бұл үшін терезе әйнегін сындырыңыз және көмекке шақырыңыз, сіріңке болған жағдайда қағазды жағып өрт датчигіне жақын әкелеңіз және т.б.;
  • жағдайдың сәтті аяқталатынына сеніміңізді ешқашан жоғалтпаңыз;
  • есте сақтаңыз, неғұрлым көп уақыт өткен сайын, соғұрлым Сізде құтқарылуға мүмкіндік көбірек;
  • есте сақтаңыз, сіздің тұтқынға алынғаныңыз туралы хабарламаны алып, арнайы қызмет іс-әрекетті бастады және сізді босату үшін барлық қажеттілікті жасайды;
  • есте сақтаңыз, сіздің мақсатыңыз – тірі қалу!

Арнайы қызмет сізді босату бойынша терроризмге қарсы операция жүргізу уақытында келесі талаптарды мүлтіксіз сақтаңыз:

V-/

  • еденде бетіңізді төмен қаратып жатыңыз, басыңызды қолдарыңызбен жабыңыз және қозғалмаңыз;
  • ешбір жағдайда арнайы қызмет қызметкерлеріне қарсы немесе олардан қашып жүгірмеңіз, себебі олар сізді қылмыскер деп ойлап қалуы мүмкін;
  • егер мүмкіндік болса, есіктер мен терезелердің ойығынан алысырақ болыңыз.

Авиакөлікті пайдаланумен терроризм актісін жасау қаупі жағдайларында азаматтардың іс-қимылына ұсынымдар

  • мүмкіндігінше орынды ұшақтың артындағы терезенің жанынан орын алуға тырысыңыз;
  • тіркеуден өту уақытын барынша қысқартыңыз;
  • қандай да бір баспанаға және шығатын орынға жақынырақ орналасыңыз;
  • егер күдік тудыратын болса көрші жолаушылардың іс-қимылына назар аударыңыз;
  • отбасы мүшелерімен ұшақты басып алу бойынша стандартты жағдайдағы іс-әрекетті талқылаңыз;
  • ешқандай жағдайда үрейленбеңіз, секіріп тұрмаңыз, креслода отырған күйде қалыңыз. Терроршылармен керіспеңіз, оларды қару қолдануға арандатпаңыз, арнайы дайындық болмаған кезде терроршыларды өз бетіңізше зиянсыздандыруға тырыспаңыз, мұндайдан өз көршілеріңізді де тоқтатыңыз;
  • Сізді терроршылар душар етуі мүмкін кемсітулерге және жәбірлеулерге көніңіз;
  • жолаушылармен терроршылардың тиістілігін талқыламаңыз;
  • өзіңізге назар аудартатын нәрселерден аулақ болыңыз;
  • егер жолаушылардың арасында жылаған балалар немесе науқас, ыңырсыған адамдар болса, өзіңіздің наразылығыңызды көрсетпеңіз, өзіңізді ұстаңыз. Кез келген жағымсыз эмоция онсыз да шиеленіскен жағдайды онан сайын ушықтыруы мүмкін;
  • қандай жағдай болғанда да экипаж мүшелеріне болысуға тырыспаңыз. Сіздің араласуыңыз жағдайды күрделендіріп жіберуі мүмкін;
  • ұшқыштардың іс-әрекетіне ешқашан ашуланбаңыз. Экипаждың іс-әрекеті әрқашан дұрыс. Жолсеріктің бұйрығы – жолаушылар үшін заң;
  • терроршыларға сенбеңіз. Олар не айтса да өз мүдделерін ғана көксейді;
  • өзіңізді лайықты ұстаңыз. Өзіңізді ғана емес, басқа жолаушылар туралы да ойлаңыз; егер сіз экипаж мүшелерінің бірі тұру уақытында ұшақтан шыққанын көрсеңіз, ешбір жағдайда бұл фактіге басқа жолаушылардың назарын аудармаңыз. Экипаждың іс-қимылын терроршылар байқап қалуы мүмкін;
  • егер терроршылармен келіссөздер нәтиже бермегенін жанама белгілер бойынша сезсеңіз, мүмкіндігінше ұшақты босату бойынша арнайы операцияның басталу мезетіне дайын болыңыз;
  • егер арнайы операция басталса, сізді терроршылар ұстап алып тірі қалқан ретінде пайдалана алмайтындай қалыпта болыңыз: төменге құлаңыз, не басыңызды қолыңызбен құшақтап креслоның арқасына тығылыңыз және сізге тұруға рұқсат еткенше сонда қалыңыз (қауіпсіздік күштері кез келген қозғалған адамды терроршыға санауы мүмкін);
  • мүмкін болған жағдайда ұшақтан тезірек кетіңіз. Жеке заттарыңызды табу үшін тоқтамаңыз.

Егер сіз жарылыс кезінде зардап шекпесеңіз, ал жаныңызда зардап шеккендер болса, олардың жағдайын бағалаңыз: тамыры соға ма, адам есін біле ме. Еш уақытта мүсәтірдің көмегімен оның есін жидыруға тырыспаңыз. Естен тану – организмнің сыртқы әсерден қорғану реакциясы.

Егер зардап шеккен адамның сынған жерлері болмаса (сүйектерін мұқият ұстап көріңіз), оны қапталына жатқызыңыз. Арқасымен жатса ол құсығына шашалып қалуы, ішімен жатса – тұншығып қалуы мүмкін. Артериядан қан кету кезінде (қан алқызыл, бұрқылдап ағады) жараны мүмкіндігінше тезірек саусақпен басу керек, одан кейін жарадан жоғарырақ жерді белдікпен, жіппен, белбеумен таңу қажет.

Ғимарат конструкциясының сынықтарының астында қалу кезіндегі іс-қимыл:

  • Дауыспен және тарсылмен адамдардың назарын аудартуға тырысыңыз. Егер сіз ғимарат сынықтарының астында тереңде болсаңыз, сізді жаңғырық пеленгатормен табу үшін, кез келген металл затты (сақина, кілттер және т.б.) оңға-солға қозғалтыңыз.
  • егер сіздің жаныңыздағы кеңістік біршама бос болса, оттықты жақпаңыз. Оттекті сақтаңыз.
  • жаңадан опырылуды болдырмауға тырысып абайлап жылжыңыз, сырттан келген ауаның қозғалысы бойынша бағдарлаңыз. Егер сізде мүмкіндік болса, қол асты заттардың көмегімен (тақтайлар, кірпіштер және т.б.) төбені опырылудан бекітіңіз және көмек күтіңіз. Қатты шөлдеген жағдайда аузыңызға кішкене тасты салып, мұрныңызбен тыныс ала отырып сорыңыз.

Балалар үшін арнайы ұсынымдар

Көшеде немесе кіре берісте табылған кез келген заттың қауіпті болуы мүмкін екенін балаларға түсіндіріңіз.

Жарылғыш құрылғылар болып шығуы мүмкін, табылған немесе күдікті заттармен ешқандай іс-әрекеттерді өз бетіңізше жасамаңыз – бұл олардың жарылуына, көптеген қазаға ұшырауға және қирауға әкелуі мүмкін.

Балалардың жасына, жетілуіне, тұратын және оқитын жеріне қарай ата-аналар оларға жеке қауіпсіздік шараларын сақтауды үйретуі қажет.

Балаларға:

  • өзінің толық есімін, тегін, мекенжайын және телефон нөмірін жаттап алуға;
  • егер таныс емес жерде (дүкенде және т.б.) адасып кетсе, полиция қызметкерлерінен, әскери қызметшілерден, нысандық киімдегі басқа адамдардан, егде жастағы әйелдерден көмек сұрауға;
  • оқшауланған көшелер мен ойын алаңшаларынан аулақ болуға, топта жүруге және ойнауға;
  • отбасы мүшелеріне өзінің жүрген жерін хабарлауға (бұл жердің қайда екенін білетініңізге көз жеткізіңіз);
  • бейтаныс адамдармен ешқашан сөйлеспеуге және ешқайда бармауға;
  • бөгде адамдарға отбасы мүшелерінің табысы, жұмысқа кететін және жұмыстан келетін уақыты, жоспарланып отырған демалыстар мен ұзақ жол жүрулер, басқа да жеке құпия ақпарат туралы ешқашан хабарламауға кеңес беріңіз.

Террористік акті жасалу қаупі кезіндегі іс-әрекеттер

Жарылыс қаупі бар екені туралы келесі белгілер бойынша пайымдауға болады:

  • машинада, үйге кіре берісте, үйдің ауласында белгісіз бөлшек (жарылғыш құрылғы сыра құтысына, темекі қорабына, ойыншықта, бөтелкеде жасырылып бүркемеленуі мүмкін, құбыр кесіндісінде, сүт пакетінде, кез келген түйіншек немесе жәшікте болуы мүмкін).
  • бұл жерлерге тән емес түрлі материалдардың қалдығы;
  • сым, жіп тартылған;
  • машинаның астынан сымдар немесе оқшаулағыш таспа салбырап тұр;
  • әйнектерде, есіктерде және басқа заттарда жаңадан түскен сызаттар және балшық;
  • ешуақытта болмаған бейтаныс иіс - мысалы, сорпа дәмдеуішінің (кейбір жарылғыш заттардың осындай иісі болады);
  • бұрын болмаған, жаңадан қазылған немесе кепкен жердің ерекшеленген учаскелері;
  • сіздің пәтеріңіздің жанында, бұл туралы сіз білмейтін, жаңадан жүргізілген жөндеу жұмыстарының ізі (бояу, сылақ және т.б.);
  • сіздің автомобиліңізге, үйіңізге, пәтеріңізге жақын табылған бөтен сөмке, портфель, қорап немесе басқа зат.

Әсіресе көлік объектілерінде, мәдени - ойын-сауық, спорт және сауда орталықтарында болғанда өзіңіздің айналаңызда жағдайды әрқашан бақылаңыз.

Дайындалып жатқан теракт туралы кездейсоқ білсеңіз, бұл туралы дереу құқық қорғау органдарына хабарлаңыз.

Егер кенеттен қауіпсіздік күштерін және құқық қорғау органдарын жандандыру басталса:

  • әуестік көрсетпеңіз, басқа жаққа қарай кетіңіз;
  • жағдайдың мүмкіндігіне қарай қауіпті аймақтан барынша тез кетуге тырысыңыз;
  • кез келген қол жетімді баспананы пайдаланыңыз;
  • сізді қылмыскер деп ойлап қалмау үшін жүгірмеңіз;
  • жарықшақтардан жарақат алуды болдырмау үшін басыңызды жабыңыз және жарылыстың ықтимал қаупі жағынан теріс бұрылыңыз;

о

  • мұндай іс-әрекеттің тиімділігіне толық сенімді болмасаңыз қауіпсіздік күштеріне көмектеспеңіз.

Қазіргі уақытта терроршыларға неғұрлым тән іс-әрекеттер адамдар жаппай жиналған орындарда және тұрғын үйлерде жарылыс ұйымдастыру болып табылады. Жарылу қаупі бар заттарды уақытылы анықтау сіздің және басқа адамдардың өмірін сақтауға мүмкіндік береді.

Жарылыс немесе атыс басталған кезде дереу жерге, ең жақсысы пананың (бордюр, сауда шатыры, машинаның және т.б.) астына құлаңыз. Қауіпсіздік үшін басыңызды қолдарыңызбен жабыңыз.

Егер сіз жарылыс аймағында қалсаңыз, есіңізді білсеңіз және қозғала алатындай жағдайда болсаңыз, онда сізге бірінші кезекте түтін мен от жоқ жаққа қарай жүру, еңбектеу қажет.

  • барлық сұрастыру және жармасу әрекеттері туралы дереу хабарлау, сонымен бірге баламен байланысқа түсуге тырысқан бейтаныс адамның киімінің бөлшектерін, сыртқы түрі мен машинасын есте сақтауға тырысу;
  • бейтаныс адамдардың өзіне қол тигізуіне мүмкіндік бермеу;
  • егер бейтаныс адам баланы күшпен өзімен бірге жүруге мәжбүрлеуге тырысса, қарсылық көрсету (тебіну, тістеу, тырнау, қашу, айқайлау, көмекке шақыру («Мен сені білмеймін!», «Сен мені ұрлап кеткің келеді!») – мұндай айқай міндетті түрде жаттығуды талап етеді). Үйге кіре берісте кез келген есікті қағуға, коңырау басуға тырысу;
  • босанып шығып, жақын жердегі қауіпсіз орынға қарай жүгіру: дүкенге, мектепке, милицияға, банкке және т.б.
  • әдетте болмайтын оқиғалар туралы барлық ақпаратты есте қалдыру;
  • бейтаныс адамдарға немесе жөндеу жөніндегі шеберлерге сіздің үйіңізге кіруге ешқашан рұқсат етпеу (кішкентай балалар үшін мүмкін формулалар: «Барлық кішкентай балалар, үйде жалғыз болғанда ешақашан есік ашпайды», «Барлық жақсы балалар ешқашан бөтен адамдарды үйге кіргізбейді»);
  • ешқашан пошта жөнелтімдерін қабылдамау;
  • кез келген сыйлықты қабылдаудан немесе тіпті мұндай ұыныс таныс адамдардан (оның ішінде көршілерден, сыныптастардан және т.б.) болса да қонаққа барудан бұрын ата-анадан рұқсат сұрау;
  • бейтаныс ер адамдармен, бозбалалармен бірге ешқашан кіре беріске, лифтіге кірмеу. Егер бейтаныс адам лифтіге ізінше кірсе, дереу лифтіден шығуға тырысу;
  • егер кіре беріске кіріп, онда бейтаныс ер адамды көрсе, тез кері қайта шығу және ересектерден көмек сұрау, не таныстардың еріп жүруімен ғана қайта кіру;
  • көшеден келгеннен кейін пәтердің есігін ашпас бұрын, саты алаңшасында бейтаныс адамдардың бар-жоқтығын қарау. Егер бар болса көршілердің қоңырауын басу, ашпаса – төменге түсіп бейтаныс адамның кеткенін күту, не таныстардан пәтерге дейін шығарып салуды өтіну;
  • егер сені аңдыса, сенім тудыратын жүргіншіге қысылмай жақындап қорғауды өтіну;
  • қоғамдық көлікте жүргізушіге жақын отыру және қауіп-қатер кезінде одан көмек сұрау;
  • ата-аналар беретін ақыл-кеңестерді ғана есте сақтау, бейтаныс адамдардың назар аударуын және бұйрықтарын елемеу.

Бұл ұсынымдарды көрнекі мысалдармен көрсеткен абзал.

Сұраңыз, егер біреу кәмпит, сағыз, ойыншық, ақша немесе машинаға отырып қыдыруды ұсынса бала өзін қалай ұстар еді.

ҚР Терроризмге қарсы орталығының штабы

Террористік актілерді болдырмау жөніндегі

халыққа арналған жадынама

Мұқият болыңыздар! Үйіңіздің кіреберісіндегі, аулаларыңыздағы, көшедегі бөгде заттар мен адамдарды дер кезінде өздеріңіз ғана байқай аласыздар.

Қырағы болыңыздар! Маңайдағы адамдардың жүріс-тұрысына, орынсыз жатқан иесіз мүліктер мен заттарға көңіл аударыңыздар.

Үйлеріңіздің қауіпсіздігін қамтамасыз етіңіздер: кіреберісте домофонымен темір есік орнатыңыздар, жертөлелер, үй шатырлары және техникалық ғимарат есіктерінің ашық - жабықтығын тексеріңіздер.

Көліктегі жолаушының күдікті жүріс-тұрысын көріп тұрып, байқамаған сыңай танытпаңыздар! Сіздер көлікпен жүру қауіпсіздігін сақтауға толық құқыларыңыз бар.

Ешқашан, тіпті, өте қауіпсіз болса да, қандай да бір сақтау немесе басқа біреуге беру үшін біреудің қолынан зат алмаңыздар.

Адамдар аз (иесіз) жерде күдік тудыратын затты тауып алу сіздің сақтығыңызды әлсіретуге тиіс емес. Қаскөй адам оны бір нәрседен, біреуден қорыққандықтан тастай қашуы мүмкін.

Тіпті, сіздің жарылғыш құрылғыларын білетін жеке тәжірибеңіз болса да, онымен бір нәрсе жасауға тырыспаңыз. Өздігінен жарылғыштар өте сезімтал және әккі болып келеді.

Күдік тудыратын затқа жақындамаңыздар, тіпті қол тигізбеңіздер, бұл - өмірлеріңізге өте қауіпті.

Балаларыңызға қауіпсіздік шараларын: бейтаныс адаммен көшеде сөйлесуге, үйде есік ашуға, жерде жатқан иесіз ойыншықты алуға, көзге түскен затқа жақындауға болмайтынын және т.б. үйретіңіздер.

Күдікті тұлғаларды байқаған жағдайда

халыққа арналған жаднама

Терроризм актілерін дайындау немесе жоспарлауды куәландыратын белгілері:

  1. сіз жұмыс істейтін немесе үйдің ауласында, ғимарат айналасында (жиі баратын жеріңізді) күдікті тұлғалардың бірнеше рет көрінуі, фото және бейне түсірме жасауы, сондай-ақ дәптерге жазба жасау;
  2. құқық қорғау орган қызметкерлерімен кездесуден қашу және бейне камерадан бұлтару әрекеттері (басын түсіру, бұрылып кету, бетін жабу);
  3. жер төле және шатырларға техникалық қызмет көрсетуге қатысы жоқ тұлғалардың кіруі;
  4. тұрғын және әкімшілік ғимараттарға қызмет көрсететін персоналдар және күзетушілермен бейтаныс адамдардың негізсіз байланысқа түсуі, олардан жұмыс тәртібі, қауіпсіздікті қамтамасыз ету бойынша шаралар және т.б. жөнінде мәліметтерді жинақтау;
  5. бөгде тұлғалармен маңызы төмен жұмыстарды (пакет, түйіншек, посылка беріп жіберу) ірі сыйақыға орындайтын тұлғаларды іздеуі.

Күдікті тұлғаларды байқаған жағдайда келесі іс-қимылды орындау қажет:

  1. Ұстауға өздігімен әрекет қабылдамау;
  2. Олар жөнінде құқық қорғау органдарына шұғыл хабарлау;
  3. Өзіңіз назарға түспеу, тұлғалардың санын, нақты сыртқа белгілерін, киімдерін және оларда бар заттарды, қолдануындағы автокөлік номерін және маркасын, қозғалыс бағытын белгілеп алу.

Күдікті зат тауып алған кездегі тұрғындарға

арналған жаднама

Біліңіздер: заттардың сыртқы көрінісі оның расында неге арналғанын жасыруы мүмкін. Жарылғыш заттар үшін камуфляж есебінде әдеттегі тұрмыстық заттар қолданылады: сумка, пакет, түйіншек, ойыншық және т.б.

Табылған заттардың жарылу қаупін куәландыратын, белгілері:

  1. көлік маңында, баспалдақта, пәтерде және т.б. орындарда белгісіз түйіншектің немесе басқада бір заттардың болуы;
  2. бөтен сумка, портфель, қорап, басқада заттың: кіреберісте, пәтер есігінің, көліктің маңында өзгеше орналасуы;
  3. табылған күдікті заттан шудың шығуы (сағат механизміне, жиілігі төмен дыбысқа тән).

Егер де сіз күдік тудыратын зат тауып алсаңыз, ол фактіні назардан тыс қалдырмаңыз:

  1. қоғамдық көлікте:

- заттың (сөмкенің және т.б.) кімдікі екенін немесе кім қалдырып кетуі мүмкін екенін қасыңыздағы адамдардан сұраңыз;

- егер иесі анықталмаса, табылған зат туралы дереу жүргізушіге немесе кондукторға хабарлаңыз.

  1. үйіңіздің кіре берісінде:

- көршілерден сұраңыз, мүмкін ол зат соларға тиесілі шығар. Егер иесі анықталмаса, табылған зат туралы дереу құқық қорғау органдарына хабарлаңыз (тел. 102, 112).

3) көшеде, саябақта және т. б.:

- айналаңызға қараңыз, егер мүмкіндік болса, заттың иесін анықтауға тырысыңыз. Егер ол анықталмаса, құқық қорғау органдарына шұғыл хабарлаңыз (тел.102, 112);

- затты бөгде адамдардан оқшаулауға немесе алыс арадан затқа бөтендерді жібермеуге тырысыңыз. Құқық қорғау органдарының қызметкерлері келген бойда зат табылған уақыт туралы ақпарат беріңіз.

4) мекемелерде, ұйымдарда:

- тауып алған зат туралы объект күзетшісіне немесе әкімшілігіне дереу хабарлаңыз.

Табылған затпен немесе күдік тудыратын заттармен жеке іс-қимыл жасауға тырыспаңыз, олар жарылғыш құрылғылар болуы мүмкін, бұл жарылысқа, көптеген құрбандыққа, қирауға әкелуі мүмкін.

Үзілді-кесілді тыйым салынады:

- табылған затты ұстауға, ашуға және орнынан қозғауға, бір жерден екінші жерге апаруға, қолға алуға;

- табылған затты қалтаға, портфельге, сөмкеге салуға және т.б.;

- жерге көмуге немесе оларды су қоймаларына тастауға;

- заттардан шығып тұрған сым темірлерді немесе сымдарды үзіп тастауға немесе тартуға, оларды залалсыздандыруға тырысуға;

- табылған заңсыз затты пайдалануға;

- оған жақын аралықта радио- және электрлі - аппараттарын, ұялы телефондарды пайдалануға;

Жарылғыш құрылғылардың іске қосылуы нәтижесінде жарылыс аймағында немесе ғимараттың қираған үйінділерінің арасында қалған тұрғындарға арналған жаднама

Егер сіз жарылу аймағында қалсаңыз, естен танбай, қимылдай алатын халде болсаңыз, ең бірінші кезекте түтін мен жалын жоқ жерге қарай жүруге, еңбектеуге тиіссіз.

Егер сіз жарылыс кезінде зардап шекпесеңіз, ал қасыңызда зардап шеккен адамдар болса, олардың жан-күйлерін бағалаңыз: тамыры соға ма, адам есін жоғалтқан жоқ па? Ешқашан оның есін мүсәтір арқылы жиғызуға тырыспаңыз. Естен тану – бұл организмнің сыртқы әсерден қорғануы. Егер зардап шеккен адамның сынған жерлері болмаса (оның сүйектерін мұқият басып көріңіз), оны қырынан жатқызыңыз. Ол шалқасынан жатса, құсыққа шашалып, етпетінен жатса тұншығып қалуы мүмкін. Күре тамырдан қан кеткен (алқызыл қан шапшып жатса) кезде жарақатты неғұрлым тез, тым болмағанда саусақпен басып, содан соң жараның жоғары жағынан жіппен, белбеумен, баумен, белдікпен таңу керек.

Егер сіз ғимараттың қираған үйінділері арасында қалсаңыз, саябырлауға тырысыңыз. Терең және бірқалыпты тыныс алыңыз. Өзіңізді құтқаратынына иландырыңыз. Дауыстап және заттарды соққылау арқылы адамдардың назарын аударыңыз. Егер сіз ғимараттың қираған үйінділерінің түбінде қалсаңыз, сізді жаңғырық дыбыс анықтағыш арқылы тауып алу үшін кез келген металл затты (сақина, кілт және т.б.) оңды-солды қозғап, дыбыс шығарыңыз.

Егер бекітулі кеңістікте болсаңыз, оттықты тұтандырмаңыз. Оттегін сақтаңыз.

Қабырғалардың қайта опырылып құлауын болдырмауға тырысып, абайлап жылжыңыз, сырттан соққан ауаның қозғалысы бойынша бағдар ұстаңыз. Егер мүмкіндігіңіз болса, қолға ұстауға келетін заттардың (тақтайлар, кірпіштер және т.б.) көмегімен төбені бекітіңіз, содан соң көмек күтіңіз. Қатты шөл қысқан кезде кішкентай тасты аузыңызға салып, сорыңыз, мұрныңызбен тыныс алыңыз.

Адамдарды кепілге алған жағдайдағы іс-қимылдар бойынша

тұрғындарға арналған жаднама

Адамдарды кепілге алудың әрбір нақты жағдайы өзгеше және басқалардан ерекшеленеді.

Сонымен қатар егер сіз кепілге алынсаңыз:

1) өз-өзіңізге мүмкіндігінше жылдам келіңіз, тынышталыңыз және үрейленбеңіз;

2) егер өзіңізді байлап немесе көзіңізді жапса, бойыңызды еркін ұстауға тырысыңыз, терең тыныстаңыз;

3) болуы мүмкін қатаң сынаққа жеке адами, моральдық және эмоционалды тұрғыда дайын болыңыз. Осы ретте адамдарды ұстаудың көптеген жағдайларында кепілге алынғандардың тірі қалғандығын есте сақтаңыз. Сізді босату үшін құқық қорғау және арнайы органдары кәсіби шаралар қолданып жатқанына сеніңіз;

4) егер қашып кете алатыныңызға толық сенімді болмасаңыз, қашуға тырыспаңыз;

5) террористер туралы мүмкіндігінше көбірек ақпаратты есте сақтаңыздар. Олардың санын, қарулану дәрежесін мақсатқа сай белгілеу, дене бітіміне, сөйлеу акценті мен тақырыбына, темпераментіне, өзін ұстау мәнеріне және т.б. сыртқы пішінін сипаттайтын ерекшеліктерге көңіл аудара отырып, барынша толық кескінін жасау. Жан-жақты ақпараттың соңынан террористердің жеке бастарын анықтауда көмегі тиеді;

6) әр түрлі белгілер бойынша өзіңіз отырған (қамалған) орынды анықтауға тырысыңыз;

7) мүмкіндігінше терезелерден, есіктерден және адам ұрлаушылардың өздерінен алысырақ, яғни құқық қорғау органдары белсенді шаралар қабылдаған жағдайда (үй-жайға шабуыл, мергендердің қылмыскерлерді көздеп атуы және т.б.) неғұрлым қауіпсіз жерге орналасыңыз;

8) ғимаратқа шабуыл жасаған жағдайда қолды желкеңізге қойып, еденге етпеттеп жатуды ұсынады;

9) егер шабуыл жасаған және басып алған кезде Сізбен әдепкіде (Сіздің жеке басыңызды анықтағанға дейін) ықтимал қылмыскер ретінде бірқатар дөрекі іс-әрекетке барса, ашуланбаңыз. Сізді тінтуі, қолыңызға кісен салуы, байлауы, эмоционалдық немесе жеке басыңызға жарақат жасауы, тергеуге алуы мүмкін. Бұл тәрізді жағдайларға түсіністікпен қараңыз, шабуылдаушылардың мұндай әрекеттері (барлық адамды түпкілікті сәйкестендіргенге және шынайы қылмыскерлерді анықтағанға дейін) дәлелденген.

Адамды ұрлаушылармен өзара қарым-қатынас:

  1. агрессивті қарсылық көрсетпеңіз, шалт және қауіп төндіретін қимыл жасамаңыз, террористерді өздері ойластырмаған іс-әрекеттерге итермелемеңіз;
  2. мүмкіндігінше адам ұрлаушылармен тікелей көзбен арбасатын байланыстан қашыңыз;
  3. бастапқыдан - ақ (әсіресе, бірінші жарты сағатта) адам ұрлаушылардың барлық бұйрығын және өкімін орындаңыз;
  4. пассивті ынтымақтастық позициясын ұстаныңыз. Сабырлы дауыспен сөйлесіңіз. Басып алушылардың ашу-ызасын тудыруы мүмкін дұшпандық рең мен іс-қимылға шақыратын жек көрушілік сезімін білдіруден қашыңыз;

5) өзіңізді сабырлы ұстаңыз, бұл ретте өз абыройыңызды сақтаңыз. Үзілді-кесілді қарсылық жасамаңыз, бірақ өзіңізге өте қажетті жағдайда сабырмен өтініш жасаудан қорықпаңыз;

6) аталған жағдайда қатты күйзелуден қозғалуы мүмкін денсаулық кінәратыңыз болса, бұл туралы өзіңізді ұстап отырған адамдарға сабырлы түрде жеткізіңіз. Қалыптасқан жағдайларды ескере отырып, біртіндеп өзіңіздің жай-күйіңізді жақсартуға байланысты өтініштер деңгейін арттыруға болады.

Кепілдік жағдайында ұзақ болған кезде:

1) уайым, абыржу және асып-сасу сезімінің орын алуына жол бермеңіз. Алдағы сынақтарға өзіңізді ойша дайындаңыз. Ақыл-ой белсенділігін сақтаңыз;

2) ашыну сезімінің пайда болуынан қашыңыз, ол үшін өз-өзіңізді сендірудің ішкі ресурстарын пайдаланыңыз;

3) жағымды нәрселер туралы ойлаңыз және сондай жағдайларды еске түсіріңіз. Уақыт өткен сайын сізді босату мүмкіндіктерінің арта түскенін ойлаңыз. Сізді дәл қазір босату үшін барлық мүмкіндіктердің жасалып жатқандығына сеніңіз.

4) өзіңізге тұрақты айналысатын бір іс (дене жаттығулары, кітап оқу, өмір туралы естеліктер және т.б.) табыңыз. Дене және интеллектуалдық іс-қимылдың тәуліктік кестесін белгілеңіз, оларды қатаң әдістемелік тәртіппен орындаңыз;

5) күшіңізді сақтау үшін, тіпті ұнамаса және тәбетіңізді ашпаса да берген тағамның бәрін жеңіз. Осындай қысылтаяң жағдайда тәбетіңіз бен салмағыңыздың жоғалуы қалыпты құбылыс болып табылатындығына ден қойыңыз.

Психологиялық орнықтылықты сақтау кепілдегі адамды құтқарудың маңызды шарттарының бірі. Мұнда ойдың айқындығын сақтауға, жағдайды дәлме-дәл бағалауға мүмкіндік беретін жағымсыз әсерлер мен күйзелістерден оқшаулайтын кез келген амал-әдістер тиімді. Келесі ережелерді ұғып алған пайдалы:

1) аталған жағдайларда қолайлы дене шынықтыру жаттығуларын жасаңыз, кем дегенде, денедегі барлық бұлшық еттерді кезек-кезек ширықтырыңыз және босаңсытыңыз;

2) барлық жағдайларда аутотренинг пен медитацияны қолдану өте пайдалы, олар өз психикаңды бақылауда ұстауға көмектеседі;

3) ішіңізден оқыған кітаптарыңызды, өлеңдеріңізді, әндеріңізді есіңізге түсіріңіз, жүйелі түрде әр түрлі дерексіз проблемаларды (математикалық есептерді шығарыңыз, шетел сөздерін есіңізге түсіріңіз және т.б.) ойлап алыңыз. Сіздің ақыл-ойыңыз жұмыс істеуі керек.

4) егер мүмкіндік боласа, қолыңызға түскеннің бәрін, тіпті оның мәтіні сізге мүлдем қызықсыз болса да оқыңыз. Сондай-ақ жазғандарыңызды қайтып алатынына қарамастан, жазуыңызға да болады. Ақыл-есті сақтауға көмектесетін осы үдерістің өзі маңызды.

5) Болып жатқан жағдайларды жүрегіңізге жақын алмай, сырттан қарауға тырысыңыз, соңына дейін істің сәтті аяқталатынына сеніңіз. Қорқыныш, торығу мен селқостық – бұл үшеуі сіздің негізгі жауыңыз, оның бәрі – өз ішіңізде жатыр.

Эвакуациялау туралы ақпарат алған кездегі

тұрғындардың іс-қимылдары жөніндегі жаднама

Егер сіз қауіпсіз жерге көшіруді бастау туралы ақпаратты үйіңізде естісеңіз:

1) ауа-райына қарай киініңіз, құжаттарыңызды, ақшаларыңызды, бағалы заттарыңызды алыңыз;

2) электрді, газды, суды ажыратыңыз, пештегі (алау ошақтағы (камин) отты сөндіріңіз;

3) көшу кезінде қарияларға және ауыр науқастарға көмек көрсетіңіз;

4) кіреберіс есікті құлыпқа жабыңыз;

5) ғимараттан шығыңыз және көшірушінің командасын орындаңыз, тастап кеткен үй-жайға жауапты адамдардың рұқсатынан кейін ғана қайта оралыңыз.

Егер сіз қауіпсіз жерге көшіру туралы ақпаратты жұмыс орныңызда естісеңіз:

1) асықпай және дүрлікпей жұмыс құжаттарыңызды сейфке немесе кілтпен жабылатын үстел жәшіктеріне жинаңыз;

2) өзіңізбен бірге жеке заттарыңызды, құжаттарыңызды, бағалы заттарыңызды алыңыз;

3) ұйымдастыру техникаларын, электр құрылғыларын сөндіріңіз;

4) есікті кілттеп жабыңыз және көшіру тәсілінде белгіленген бағытпен жүріңіз;

5) ғимараттан шығыңыз және көшіру басшысының командасын орындаңыз.

Категория (районы): 
Жарияланған: 19.05.2016 - 15:43:39
Жаңартылған: 26.08.2016 - 14:39:11
© 2017

Официальный Интернет-ресурс

Акимат Отырарского района